İşe iade; feshin geçersizliğinin tespiti ve işçinin işe iadesini konu alan bir yoldur. 4857 sayılı İş Kanunu’nun iş güvencesi hükümleri (m.18 vd.) ile 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’ndaki dava şartı arabuluculuk kuralları birlikte değerlendirilir.
İş güvencesi kapsamı (genel çerçeve)
Kanun metnine göre iş güvencesi, kural olarak şu şartların birlikte varlığı hâlinde gündeme gelir:
- İşyerinde otuz veya daha fazla işçi çalışması (aynı işkolundaki işyerleri toplamı dikkate alınabilir)
- İşçinin en az altı aylık kıdemi (yer altı işlerinde kıdem şartı aranmaz)
- Belirsiz süreli iş sözleşmesi
- Feshin işveren tarafından yapılması; belirli işveren vekili konumlarının kapsam dışı olması
Somut olayda şartların oluşup oluşmadığı; işçi sayısı, kıdem hesabı ve sözleşme niteliğine göre dosya bazında incelenir.
Dava şartı arabuluculuk ve süreler
İşe iade talebiyle açılacak davalarda, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. İş Kanunu m.20 uyarınca işçi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde işe iade talebiyle arabulucuya başvurmalıdır; bu süre uygulamada hak düşürücü nitelikte değerlendirilir.
Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılması gerekir. Arabuluculuk son tutanağı dava dilekçesine eklenmelidir.
Olası sonuçlar
Mahkeme feshin geçersizliğine karar verirse işe iade ve boşta geçen süreye ilişkin ücret gibi sonuçlar gündeme gelebilir. İşverenin işçiyi işe başlatmaması hâlinde kanunda öngörülen tazminat hükümleri uygulanabilir. Sonuç, her dosyanın delil ve usul durumuna bağlıdır.
Uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve içtihat değişebilir. Fesih bildirimi aldıysanız süreleri kaçırmamak için dosyanızı bir avukatla değerlendirmeniz uygun olur.